زين العابدين شيروانى
مقدمه و پيشگفتار 87
رياض السياحة ( فارسى )
فراغت روى بصحبت اصحاب آوردى و در شهور رجب و شعبان و رمضان همهساله صائم با تقليل طعام و تكثير ذكر دوام . انتهى مجملا آن جناب در عهد خويش از بزرگان عرفاء و علماء شيعه اثنا عشرى بودهاند و از هر طايفه ارادتمندان داشتند حتى شاهزادگان قاجار و امراى دولت به خدمت ايشان ارادت داشتند . هرچند فتحعلى شاه را با عرفاء ميانه نبود و در زمان وى بر اين طايفه آزارها رسيد و بعض بزرگان صوفيه را شهيد نمودند و جمعى را تبعيد نمودند ولى مانند عباس ميرزا نايبالسلطنه و پسرش محمد ميرزا و جمع ديگر از خاندان سلطنت با صوفيه رابطه داشته ارادت مىورزيدند اينك بعض سخنان كه در اوصاف ايشان گفتهاند طرايق الحقائق در ترجمه ايشان چنين آورده است : مظهر الانوار و مفسر الاسرار دليل السالكين و امام العارفين الحاج زين العابدين بن اسكندر الشيروانى الشماخى الملقب بمستعلى شاه و المتخلص بتمكين قدس سره الامين . ثابتعلى قهفرخى گويد نظم : چاكر اهل صفا ثابت على * بنده درگاه سلطان ولى چون رخ از هر دو جهان برتافتم * اين لقب از پير كامل يافتم پير كامل قطب گردون كمال * مظهر حق مهر درياى وصال در شريعت پيشواى اهل دين * در طريقت مرجع اهل يقين آنكه از جام وفا مست على است * در گشاد كارها دست على است انور محلاتى گويد : انور كه ز سر وحدت آگاهى يافت * از دولت فقر ملكت شاهى يافت شد خاك گدايان در مستعلى * تا ره ببساط نعمت اللهى يافت ديگرى گفته : شد كشف بر آنكه بنده پست على است * كاحكام دو عالم همه در دست على است چون مست على شدن نه كارى آسان است * پس مست كسى باشى كه او مست على است